Vai trò của đầu tư tài chính trong nền kinh tế

 Nguyễn Thị Thanh    

Tri thức cộng đồng chuyên cung cấp Dịch vụ làm thuê báo cáo, Dịch vụ làm thuê courcework,Giá viết luận văn thuê,… chuyên nghiệp nhất thị trường xin chia sẻ 1 số vấn đề về đầu tư tài chính trong nền kinh tế.

Khái niệm đầu tư tài chính

Đầu tư tài chính là các hoạt động đầu tư vốn vào lĩnh vực kinh doanh khác ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm mục đích mở rộng cơ hội thu lợi nhuận cao và hạn chế rủi ro trong kinh doanh. Nói cách khác, đây là hình thức doanh nghiệp tận dụng mọi tài sản, nguồn vốn nhàn rỗi hoặc sử dụng kém hiệu quả vào các cơ hội kinh doanh trên thị trường để nhằm mục đích thu lợi nhuận tối đa trong kinh doanh. Gắn với hoạt động của các tài sản này nhằm duy trì tiềm lực hoạt động của các cơ sở sản xuất đang tồn tại và tạo tiềm lực mới cho nền kinh tế – xã hội, tạo ra việc làm và nâng cao đời sống của mọi thành viên trong xã hội. Đầu tư tài chính không làm gia tăng tài sản cho nền kinh tế nhưng tạo ra sự chu chuyển vốn giữa đơn vị thừa vốn sang đơn vị thiếu vốn của nền kinh tế để gián tiếp phục vụ sản xuất tạo ra của cải.

Vốn đầu tư tài chính: Căn cứ theo nguồn hình thành và mục tiêu sử dụng thì vốn đầu tư tài chính được hiểu là tiền tích lũy đang nhàn rỗi của các cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ, là tiền tiết kiệm của dân cư và vốn huy động từ các nguồn khác được đưa vào trong quá trình kinh doanh nhằm duy trì tiềm lực hoạt động tài chính của các cơ sở sẵn có và tạo ra tiềm lực mới cho sản xuất xã hội.

1/ Nhân tố quan trọng tác động đên tăng trưởng và phát triển kinh tế.

Về mặt lý luận, đầu tư tài chính không tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh nhưng thực tế thì việc tăng trưởng kinh tế đều trực tiếp hoặc gián tiếp thừa nhận đầu tư và việc tích luỹ vốn cho đầu tư tài chính là một nhân tố quan trọng cho việc gia tăng năng lực sản xuất, cung ứng dịch vụ cho nền kinh tế. Từ các nhà kinh tế học cổ điển như Adam smith trong cuốn “của cải của các dân tộc” đã cho rằng vốn đầu tư tài chính là yếu tố quyết định khá quan trọng đến hiệu quả sản xuất. Việc gia tăng quy mô vốn đầu tư sẽ góp phân quan trọng trong việc gia tăng sản lượng quốc gia và sản lượng bình quân mỗi lao động. Chính đầu tư tài chính đã tạo được dòng vốn lưu chuyển, linh hoạt từ nơi nhàn rỗi đến nơi cần vốn. Theo mô hình của Harrod – domar, mức tăng trưởng của nền kinhtế phụ thuộc trực tiếp vào mức gia tăng vốn đầu tư thuần.

mô hình của Harrod - domar

mô hình của Harrod – domar

Trong đó :

∆Y:  Mức gia tăng sản lượng

∆K:  Mức gai tăng vốn đầu tư

I:      Mức đầu tư thuần

K:    Tổng quy mô vốn của nền kinh tế

Y:    Tổng sản lượng của nền kinh tế

ICOR: Là hệ số gia tăng vốn – sản lượng.

Mối quan hệ giữa đầu tư tài chính và tăng trưởng thể hiện cũng rất rõ nét trong tiến trình đổi mới của nền kinh tế nước ta thời gian qua. Với chính sách đổi mới, các nguồn vốn đầu tư cả trong nước và nước ngoài ngày càng được đa dạng hoá, gia tăng về quy mô, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế đạt được cũng rất thoả đáng. Cuộc sống vật chất và tinh thần của đại bộ phận dân cư ngày càng được cải thiện.

2/ Đầu tư tài chính tác động đến chuyển dich cơ cấu kinh tế

Đầu tư tài chính có tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế thông qua những chính sách vốn tác động đến cơ cấu đầu tư. Trong điều hành chính sách đầu tư, chính phủ có thể can thiệp trực tiếp hoặc gián tiếp tới nền kinh tế bằng chính sách tiền tệ và tài khóa. Qua việc bán và mua giấy tờ có giá hoặc ngoại tệ, chính sách phân bổ vốn, kế hoạch hoá, xây dựng cơ chế quản lý đầu tư sẽ can thiệp trực tiếp tới nền kinh tế quốc dân. Điều tiết gián tiếp qua các công cụ chính sách như thuế, tái cấp vốn, lãi xuất để xác lập và định hướng một cơ cấu đầu tư dẫn dắt sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế ngày càng hợp lý hơn.

Kinh nghiệm theo các nước phát triển cho thấy nếu có chính sách đầu tư hợp lý sẽ tạo đà cho sự tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tỷ trọng phân bổ vốn cho các ngành khác nhau sẽ mang lại kết quả và hiệu quả khác nhau. Vốn đầu tư cũng như tỷ trọng vốn đầu tư cho các ngành và các vùng kinh tế có ảnh hưởng trực tiếp đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, vùng miền và đồng thời ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng chung của cả nền kinh tế. Nhất là khi Việt Nam đang là một nước nông nghiệp, đang từng bước tiến hành công nghiệp hóa.Vì vậy việc tăng tỷ lệ các ngành công nghiệp, dịch vụ trong nền kinh tế là điều mà đảng và nhà nước ta đang hướng tới. Không những thế, giữa đầu tư và tăng trưởng kinh tế cũng như dịch chuyển cơ cấu kinh tế có mối quan hệ khăng khít với nhau. Việc đầu tư vốn nhằm mục đích mang lại hiệu quả kinh tế cao, tăng trưởng nhanh trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế cũng sẽ dẫn đến hình thành cơ cấu đầu tư hợp lý. Ngược lại tăng trưởng kinh tế cao kết hợp với việc chuyển dịch cơ cấu đầu tư hợp lý sẽ tạo nguồn vốn đầu tư tài chính dồi dào, định hướng đầu tư vào các ngành hiệu quả hơn.

3/ Đầu tư tài chính gián tiếp làm tăng năng lực khoa học công nghệ của đất nước

Đầu tư và đặc biệt là đầu tư tài chính đã trực tiếp hoặc gián tiếp tạo mới và cải tạo chất lượng, năng lực sản xuất, phục vụ của nền kinhtế và các đơn vị cơ sở. Chính đầu tư cũng là điều kiện tiên quyết cho quá trình đổi mới và nâng cao năng lực công nghệ của quốc gia theo cơ cấu kĩ thuệt của đầu tư. Theo điều tra, tỷ trọng giá trị máy móc thiết bị trong tổng vốn đầu tư phát triển của Việt Nam chiếm khoảng 68%, đầu tư tài chính chiếm khoảng 17% còn lại là đầu tư thương mại chiếm 15%. Cơ cấu này chưa phản ánh đúng yêu cầu công nghiệp hóa, tuy nhiên nó cũng là con số không nhỏ tạo ra năng lực công nghệ cho toàn bộ nền kinh tế. Đối với đầu tư nước ngoài, hoạt động của doanh nghiệp FDI thường gắn với các chương trình góp vốn, liên kết kinh doanh và chuyển giao công nghệ. Trong đó nước nhận vốn cũng có thể là điểm đến của một số công nghệ và phương thức sản xuất mới. Đối với chi đầu tư tài chính của nhà nước phục vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ mới mặc dù vẫn còn nhỏ về quy mô, thấp về tỷ trọng (giai đoạn từ 2001- 2010 là 17,6 nghìn tỷ đồng chiếm 0.9% vốn đầu tư toàn xã hội, theo kế hoạch thì giai đoạn từ 20011 đến 2020 là 32 nghìn tỷ đồng) nhưng cũng mang lại những thành tựu to lớn cho nền kinh tế.

4/ Đầu tư tài chính tác động đến tổng cung, tổng cầu của nền kinh tế

Đầu tư tài chính nằm trong tổng vốn đầu tư của nền kinh tế (I) là một trong những bộ phận quan trọng của tổng cầu (AD = C + I + G – M). Vì vậy khi quy mô đầu tư tài chính thay đổi cũng sẽ tác động trực tiếp đến quy mô tổng cầu. Tuy nhiên tác động của đầu tư tài chính đến tổng cầu là ngắn hạn. Khi tổng cung chưa kịp thay đổi, sự tăng lên của đầu tư tài chính sẽ làm cho tổng cầu tăng kéo theo sự gia tăng của sản lượng và giá cả các yếu tố đầu vào. Trong dài hạn khi các thành quả của đầu tư tài chính đã phát huy tác dụng, năng lực sản xuất và cung ứng dịch vụ gia tăng thì tổng cung cũng sẽ tăng lên. Khi đó sản lượng tiềm năng sẽ tăng và đạt mức cân bằng trong khi giá cả sẽ có xu hướng đi xuống. Sản lượng tăng trong khi giá cả giảm sẽ kích thích tiêu dùng và hoạt động sản xuất cung ứng dịch vụ của nền kinh tế. Qua đó hoạt động đầu tư tài chính đã tác động đến cung của nền kinh tế làm cân bằng cung cầu, đưa nền kinh tế về trạng thái cân bằng.