Lời kiến nghị trong báo cáo thực tập đóng vai trò quyết định đến điểm số cuối cùng, nhưng lại thường bị sinh viên bỏ ngỏ hoặc viết sáo rỗng. Thấu hiểu những khó khăn đó, Tri Thức Cộng Đồng đã tổng hợp và biên soạn tài liệu này nhằm cung cấp cho bạn một lộ trình chi tiết nhất. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách xây dựng cấu trúc chuẩn xác, nghệ thuật sử dụng ngôn từ ghi điểm với Hội đồng, cùng với danh sách các mẫu thực tế đa ngành để bạn dễ dàng áp dụng. Hãy cùng khám phá ngay sau đây!
1. Hướng Dẫn Cách Viết Lời Kiến Nghị Trong Báo Cáo Thực Tập Đạt Điểm Cao

Hướng Dẫn Cách Viết Lời Kiến Nghị Trong Báo Cáo Thực Tập
Trong bất kỳ bài luận cuối khóa nào, việc để lại ấn tượng tốt ở những trang cuối cùng là cực kỳ quan trọng. Rất nhiều sinh viên đầu tư công sức vào phần cơ sở lý luận hay phân tích thực trạng, nhưng lại đánh mất điểm “oan uổng” ở phần cuối. Việc hiểu đúng và biết cách trau chuốt nội dung này sẽ giúp bạn chứng minh được năng lực tư duy độc lập của mình trước giảng viên chấm thi.
1.1. Lời kiến nghị trong báo cáo thực tập là gì?
Lời kiến nghị trong báo cáo thực tập là phần nội dung được đặt ở cuối bài báo cáo, nơi sinh viên đưa ra những đề xuất, góc nhìn và giải pháp mang tính cá nhân dựa trên những quan sát, đúc kết thực tế trong suốt khoảng thời gian làm việc tại doanh nghiệp. Khác với những phần lý thuyết khô khan, đây là không gian để bạn cất lên “tiếng nói” của một người trẻ sắp bước vào thị trường lao động.
1.2. Vai trò của phần kiến nghị
Không phải ngẫu nhiên mà Hội đồng chấm thi luôn dành sự chú ý đặc biệt cho phần nội dung này. Một lời kiến nghị trong báo cáo thực tập sâu sắc sẽ mang lại ba giá trị cốt lõi:
- Đối với sinh viên: Thể hiện rõ tư duy phản biện (critical thinking), khả năng phân tích vấn đề và sự chủ động trong công việc. Nó chứng minh bạn không chỉ đến công ty để “pha trà rót nước” hay sao chép số liệu, mà bạn thực sự quan sát và trăn trở về sự phát triển của tổ chức.
- Đối với doanh nghiệp: Cung cấp cho ban lãnh đạo công ty một góc nhìn khách quan, mới mẻ từ “người ngoài”. Rất nhiều quy trình cũ kỹ hoặc lỗi vận hành nhỏ có thể được cải tiến nhờ vào những góp ý chân thành của sinh viên.
- Đối với nhà trường: Là cơ sở dữ liệu quý giá giúp khoa và nhà trường nhìn nhận lại tính thực tiễn của giáo trình đào tạo, từ đó có những điều chỉnh kịp thời để thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết giảng đường và thực tế doanh nghiệp.
2. Cấu trúc chuẩn của một lời kiến nghị thuyết phục

Cấu trúc lời kiến nghị trong báo cáo thực tập
Để một lời kiến nghị trong báo cáo thực tập thực sự có trọng lượng, bạn không thể viết lan man theo cảm hứng. Một cấu trúc logic, chia rõ đối tượng sẽ giúp giảng viên dễ dàng nắm bắt ý tưởng và đánh giá cao tính hệ thống của bạn.
2.1. Kiến nghị đối với đơn vị/doanh nghiệp thực tập
Đây là phần đinh, chiếm khoảng 70% dung lượng của toàn bộ phần kiến nghị. Bạn cần đóng vai trò như một chuyên viên tư vấn nội bộ, đưa ra các giải pháp xoay quanh các khía cạnh sau:
Về quy trình kinh doanh và chuyên môn:
- Hãy thẳng thắn (nhưng khéo léo) chỉ ra những khâu làm việc còn rườm rà, lãng phí thời gian.
- Đề xuất các chiến lược cụ thể. Ví dụ: Tối ưu hóa kênh truyền thông nào? Cắt giảm chi phí ở công đoạn nào? Ứng dụng phần mềm công nghệ nào để quản lý data khách hàng tốt hơn?
Về quản trị nhân sự và môi trường làm việc:
- Đề xuất các chính sách phúc lợi, khen thưởng để tạo động lực cho nhân viên.
- Kiến nghị tổ chức các buổi workshop, đào tạo nội bộ nâng cao tay nghề (training on-job).
- Cải thiện không gian làm việc (ví dụ: bố trí lại kho bãi, nâng cấp thiết bị văn phòng).
Về chính sách hỗ trợ thực tập sinh:
- Kiến nghị công ty xây dựng một lộ trình (guideline) đào tạo rõ ràng hơn cho các khóa thực tập sinh kế tiếp.
- Đề xuất được tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào các dự án thực tế thay vì chỉ làm công việc hành chính.
2.2. Kiến nghị đối với nhà trường
Đừng bỏ quên nhà trường! Dù bạn thực tập ở ngoài, nhưng đích đến cuối cùng vẫn là hoàn thiện chương trình học. Kiến nghị với trường thể hiện bạn là một sinh viên có trách nhiệm với các thế hệ đi sau.
Về chương trình đào tạo:
- Góp ý về việc cập nhật giáo trình. Môn học nào đang quá nặng lý thuyết? Môn học nào cần đưa vào giảng dạy sớm hơn?
- Đề xuất tăng cường đào tạo các kỹ năng mềm “sống còn” như: Kỹ năng giao tiếp công sở, email marketing, tin học văn phòng nâng cao, ngoại ngữ chuyên ngành.
Về sự kết nối thực tiễn:
- Đề xuất nhà trường chủ động tổ chức thêm các buổi tọa đàm (talkshow), hội thảo hướng nghiệp mời các chuyên gia, CEO từ doanh nghiệp về chia sẻ.
- Kiến nghị kéo dài thời gian thực tập (ví dụ từ 2 tháng lên 3-4 tháng) để sinh viên có đủ độ ngấm về nghề.
- Mong muốn nhà trường mở rộng mạng lưới đối tác, giới thiệu những đơn vị thực tập chất lượng, tránh tình trạng sinh viên phải tự bơi đi tìm chỗ xin dấu.
3. Tổng hợp 5+ mẫu lời kiến nghị trong báo cáo thực tập đa ngành hay nhất 2026

Lời kiến nghị trong báo cáo thực tập
Dưới đây là 5 mẫu lời kiến nghị trong báo cáo thực tập đã được biên tập lại, bám sát cấu trúc chuẩn và tối ưu hóa tính thuyết phục.
3.1. Mẫu kiến nghị báo cáo thực tập Khách sạn – Du lịch
Ngữ cảnh: Sinh viên thực tập tại bộ phận Lễ tân và Buồng phòng của một khách sạn quy mô tầm trung đang muốn mở rộng tệp khách hàng.
Nội dung kiến nghị:
Đối với Khách sạn Thủ Đô:
- Đa dạng hóa hệ sinh thái dịch vụ: Khách sạn nên xem xét tận dụng quỹ đất/không gian trống để mở rộng thêm nhà hàng nội khu, quán bar hoặc khu spa mini. Việc này không chỉ giữ chân khách lưu trú lâu hơn mà còn tạo ra nguồn doanh thu chéo (cross-selling) hiệu quả.
- Nâng cấp chất lượng nguồn nhân lực: Kiến nghị bộ phận HR tổ chức định kỳ các lớp bồi dưỡng ngoại ngữ (đặc biệt là tiếng Anh giao tiếp và tiếng Trung/Hàn) cùng kỹ năng xử lý khủng hoảng (complaint handling) cho nhân viên tiền sảnh.
- Đẩy mạnh Digital Marketing: Khách sạn cần tận dụng sức mạnh của mạng xã hội (TikTok, Instagram) và tối ưu hóa hiện diện trên các nền tảng OTA (Agoda, Booking.com). Nên có những gói combo ưu đãi kết hợp với các công ty lữ hành địa phương để thu hút khách đoàn.
Đối với Nhà trường:
- Kiến nghị khoa Du lịch tăng cường các giờ học thực hành tại phòng mô phỏng nghiệp vụ (Mock-up room) ngay từ năm thứ 2.
- Tổ chức các chuyến đi “field trip” kiến tập tại các chuỗi khách sạn 4-5 sao để sinh viên sớm hình dung được tiêu chuẩn phục vụ quốc tế.
==>>Xem thêm: Danh sách mẫu báo cáo thực tập công nghệ thông tin tiêu biểu nhất hiện nay
3.2. Mẫu kiến nghị thực tập tại công ty Logistics/Xuất nhập khẩu
Ngữ cảnh: Sinh viên thực tập tại bộ phận kế toán/tài chính của công ty Vinatrans Hà Nội, phát hiện một số bất cập trong cách hạch toán chi phí và sổ sách.
Nội dung kiến nghị:
Đối với công ty Vinatrans Hà Nội:
- Chi tiết hóa hạch toán tiền lương: Hiện tại, bảng phân bổ tiền lương và BHXH chưa hạch toán chi tiết khoản phải trả tiền lương nghỉ phép cho công nhân trực tiếp sản xuất. Công ty cần bổ sung ngay việc bóc tách các khoản lương chính, lương phụ và phụ cấp nhằm quản trị rủi ro chi phí và minh bạch hóa dòng tiền.
- Hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán: Để phục vụ tốt công tác kiểm toán nội bộ, công ty nên bổ sung thêm sổ cái cho chi phí sản xuất kinh doanh theo đúng chuẩn mực của Bộ Tài chính. Điều này giúp đẩy nhanh tốc độ truy xuất dữ liệu vào cuối kỳ báo cáo.
- Đánh giá lại cơ cấu Tài sản cố định (TSCĐ): Trong bối cảnh ngành logistics thay đổi liên tục, doanh nghiệp cần thanh lý các phương tiện vận tải đã khấu hao hết và tốn nhiều chi phí bảo trì; đồng thời tái đầu tư vào hệ thống xe tải tiết kiệm nhiên liệu để tối ưu biên lợi nhuận.
Đối với Nhà trường:
- Nhà trường nên đưa các phần mềm kế toán thực tế (Fast, Misa, ERP) vào giảng dạy chuyên sâu thay vì chỉ học trên file Excel cơ bản.
3.3. Mẫu kiến nghị tại Khoa Dược – Bệnh viện
Ngữ cảnh: Sinh viên thực tập tại Bệnh viện Đa khoa tuyến huyện. Cơ sở vật chất tốt nhưng kho bãi và quy trình cấp phát thuốc còn nhiều hạn chế.
Nội dung kiến nghị:
Đối với Bệnh viện và Khoa Dược:
- Nâng cấp cơ sở hạ tầng kho bãi: Kiến nghị ban giám đốc phê duyệt ngân sách mở rộng diện tích kho bảo quản thuốc. Bắt buộc trang bị thêm hệ thống điều hòa nhiệt độ, máy hút ẩm công nghiệp và nhiệt ẩm kế tự động để đảm bảo thuốc luôn được bảo quản ở điều kiện tiêu chuẩn, hướng tới đạt chuẩn GSP.
- Tối ưu hóa nguồn cung ứng: Cần có kế hoạch đấu thầu và dự trù thuốc/vật tư y tế theo quý sát với tình hình bệnh lý thực tế của địa phương, tránh tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng cục bộ đối với các loại thuốc đặc trị.
- Phát triển Dược lâm sàng: Hiện tại nhân lực cho mảng kiểm nhập và dược lâm sàng còn mỏng. Cần bổ sung biên chế hoặc phân luồng công việc khoa học hơn để Dược sĩ có thời gian tư vấn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý cho bệnh nhân nội trú.
Đối với Nhà trường (Khoa Y Dược):
- Đề xuất tăng thời lượng thực tập lâm sàng tại các bệnh viện có quy mô đa dạng (từ tuyến huyện đến trung ương) để sinh viên tiếp xúc với nhiều mô hình quản lý dược khác nhau.
3.4. Mẫu kiến nghị chuyên ngành Marketing / Truyền thông
Ngữ cảnh: Môi trường Agency quảng cáo năng động nhưng quy trình đào tạo nhân sự mới/thực tập sinh còn tự phát, lỏng lẻo.
Nội dung kiến nghị:
Đối với Công ty Truyền thông/Agency:
- Xây dựng quy trình Onboarding chuẩn hóa: Công ty cần biên soạn một bộ tài liệu hướng dẫn (Guideline/Playbook) nội bộ dành riêng cho thực tập sinh. Việc vạch rõ lộ trình công việc trong tuần đầu tiên sẽ giúp nhân sự mới bắt nhịp nhanh, không bị bơ vơ và giảm tải áp lực hướng dẫn cho các Line Manager.
- Đầu tư vào công cụ Martech: Để tối ưu hóa hiệu suất, công ty nên cân nhắc mua bản quyền các công cụ phân tích dữ liệu chuyên sâu (như SEMrush, Ahrefs, Sprout Social) thay vì dùng bản dùng thử. Dữ liệu chính xác sẽ giúp đội ngũ Account tư vấn thuyết phục hơn với khách hàng (Client).
- Tổ chức Internal Sharing định kỳ: Khuyến khích tổ chức các buổi chia sẻ nội bộ mỗi tháng một lần. Tại đây, các team (Content, Design, Ads) có thể mổ xẻ các case study thành công/thất bại, qua đó tạo ra văn hóa học tập liên tục (Continuous Learning).
Đối với Nhà trường:
- Đề xuất cập nhật giáo trình Digital Marketing theo xu hướng mới nhất (AI ứng dụng, Short-video marketing, Affiliate). Các kiến thức về Marketing truyền thống nên được cô đọng lại.
3.5. Mẫu kiến nghị ngành Kế toán / Kiểm toán
Ngữ cảnh: Thực tập tại công ty cung cấp dịch vụ kế toán thuế. Số lượng hồ sơ khách hàng lớn nhưng việc quản lý chứng từ còn thủ công.
Nội dung kiến nghị:
Đối với Công ty dịch vụ Kế toán:
- Số hóa quy trình lưu trữ: Đề xuất công ty nhanh chóng áp dụng hệ thống lưu trữ điện tử (Cloud Storage) và sử dụng phần mềm quét mã vạch (OCR) để trích xuất dữ liệu từ hóa đơn giấy. Việc này giảm thiểu tối đa rủi ro thất lạc chứng từ gốc của khách hàng và tiết kiệm 30% thời gian nhập liệu.
- Thiết lập quy trình rà soát chéo (Cross-check): Do đặc thù làm dịch vụ cho nhiều công ty cùng lúc, dễ xảy ra râu ông nọ cắm cằm bà kia. Cần ban hành quy chế: một báo cáo tài chính phải qua ít nhất 2 cấp kiểm duyệt độc lập trước khi gửi cho cơ quan thuế.
- Cập nhật chính sách liên tục: Kiến nghị tổ chức bản tin thuế nội bộ hàng tuần để cập nhật nhanh chóng các thông tư, nghị định mới của Tổng cục Thuế, đảm bảo chất lượng dịch vụ tư vấn luôn chuẩn xác nhất.
Đối với Nhà trường:
- Tăng cường các bài tập tình huống (Case study) giả định về xử lý sai sót trên chứng từ thực tế. Mời các Kế toán trưởng đang làm nghề về trường chấm điểm bài tập lớn cho sinh viên.
4. Những nguyên tắc “Sống còn” khi viết lời kiến nghị
Việc có một lời kiến nghị trong báo cáo thực tập ấn tượng không chỉ nằm ở việc bạn có bao nhiêu ý tưởng, mà còn phụ thuộc vào cách bạn diễn đạt chúng. Hãy kiểm tra lại bài viết của mình bằng 4 nguyên tắc bất di bất dịch sau:
- Nguyên tắc 1 – Thái độ tích cực, mang tính xây dựng: Đây là điều tối quan trọng. Tuyệt đối không sử dụng phần này để “trút giận” hay chê bai công ty. Thay vì viết: “Công ty quản lý quá kém, làm việc lộn xộn”, hãy diễn đạt theo cách chuyên nghiệp hơn: “Quy trình vận hành tại bộ phận X vẫn còn không gian để tối ưu hóa, tôi xin đề xuất giải pháp…”.
- Nguyên tắc 2 – Tính logic và bám sát thực trạng: Kiến nghị của bạn không được “từ trên trời rơi xuống”. Mọi giải pháp đưa ra ở phần này phải là hệ quả tất yếu nhằm giải quyết những khó khăn, nhược điểm mà bạn đã phân tích ở Chương Thực trạng (thường là Chương 2 hoặc 3). Sự liên kết chặt chẽ này thể hiện tư duy hệ thống của người viết.
- Nguyên tắc 3 – Tính khả thi: Đừng đề xuất những điều viển vông vượt quá khả năng tài chính hay nhân lực của doanh nghiệp. Ví dụ, với một công ty khởi nghiệp (startup) nhỏ, bạn không thể kiến nghị họ chi tiền tỷ để xây dựng hệ thống ERP khổng lồ. Hãy bắt đầu từ những giải pháp nhỏ, dễ làm, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả ngay (Quick-wins).
- Nguyên tắc 4 – Hành văn gãy gọn, rõ ràng: Tránh những câu văn dài dòng, hoa mỹ. Hãy sử dụng hệ thống gạch đầu dòng, bôi đậm các từ khóa chính xác như cách bài viết này đang trình bày. Khả năng trình bày rành mạch (scannability) sẽ giúp giảng viên dễ dàng chấm điểm hơn rất nhiều.
Lời kiến nghị báo cáo thực tập là phần giúp hoàn thiện nội dung bài báo cáo, thể hiện những đề xuất mang tính xây dựng đối với đơn vị thực tập và nhà trường. Việc trình bày kiến nghị rõ ràng, cụ thể và phù hợp thực tế sẽ giúp bài báo cáo trở nên chuyên nghiệp và có giá trị hơn. Trong trường hợp cần xử lý số liệu hoặc phân tích chuyên sâu, đặc biệt là các nội dung liên quan đến dịch vụ phân tích dữ liệu SPSS uy tín, bạn cũng có thể tham khảo thêm các giải pháp hỗ trợ từ Tri Thức Cộng Đồng để đảm bảo độ chính xác và tính học thuật của bài viết.
Nếu bạn cần hỗ trợ viết mới, chỉnh sửa hoặc hoàn thiện báo cáo thực tập theo từng đề tài cụ thể, bạn có thể liên hệ với Tri Thức Cộng Đồng qua hotline 0912883350 hoặc email ttcd.group@gmail.com để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.