Hộ Tịch Là Gì? Nguyên Tắc Và Nội Dung Đăng Ký Hộ Tịch


Rất nhiều người thường thắc mắc hộ tịch là gì, tại sao phải đăng ký hộ tịch. Khi nào cần đăng ký hộ tịch, đăng ký tại đâu? Điều này có lợi gì cho cá nhân công dân và cho các cơ quan quản lý? 

Trong bài viết dưới đây, Tri Thức Cộng Đồng sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc trên và cung cấp những kiến thức đầy đủ nhất về vấn đề này. 

1. Hộ tịch là gì?

Điều mà rất nhiều người thắc mắc chính là hộ tịch là gì

Việc đăng ký hộ tịch hay gọi tắt là hộ tịch là việc các cơ quan chức năng, có thẩm quyền của nhà nước ghi và lưu lại những sự kiện quan trọng trong cuộc đời của mỗi công dân. 

Ảnh 1: Khái niệm hộ tịch
Ảnh 1: Khái niệm hộ tịch

Hiểu một cách đơn giản, hộ tịch là những sự kiện cơ bản xác định và ảnh hưởng đến tình trạng nhân thân của một công dân trong cả quãng đời của họ. 

Những sự kiện quan trọng được ghi và lưu lại bao gồm khai sinh, kết hôn, ly hôn, ly thân, nhận con nuôi, nhập cư, di dân,… Tất cả những sự kiện này đều phải thông báo đến cơ quan nhà nước để ghi chép lại một cách đầy đủ và chính xác.

Đăng ký hộ tịch nhằm tạo ra hệ thống pháp luật giúp bảo vệ tối đa quyền lợi của mỗi công dân. Đồng thời, đây cũng chính là những dữ liệu quan trọng phục vụ cho công tác kiểm kê, thống kê dân số, dân cư của chính phủ. 

Nhờ vào hộ tịch mà các cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể nắm bắt được sự thay đổi và biến động từ đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của mỗi người. Đây cũng là cơ sở quan trọng để chính phủ đưa ra những chính sách phù hợp xây dựng và phát triển kinh tế, nâng cao trình độ văn hóa, chính sách văn dân số… 

2. Đặc điểm của hộ tịch

Ảnh 2: Đặc điểm của hộ tịch
Ảnh 2: Đặc điểm của hộ tịch

Điều 3 của Luật Hộ tịch 2014 quy định:

Xác nhận vào Sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch gồm: Khai sinh; kết hôn; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, bổ sung thông tin hộ tịch; khai tử.

Ghi vào Sổ hộ tịch việc thay đổi hộ tịch của cá nhân theo bản án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền: thay đổi quốc tịch; xác định cha, mẹ, con; xác định lại giới tính; nuôi con nuôi, chấm dứt việc nuôi con nuôi; ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận việc kết hôn; công nhận giám hộ; tuyên bố hoặc huỷ tuyên bố một người mất tích, đã chết, bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.

Ghi vào Sổ hộ tịch sự kiện khai sinh; kết hôn; ly hôn; hủy việc kết hôn; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; thay đổi hộ tịch; khai tử của công dân Việt Nam đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài.

Từ đó có thể thấy, hộ tịch có những đặc điểm chính như sau: 

– Thứ nhất, hộ tịch là giá trị nhân thân. Điều này có nghĩa là mỗi người đều có hộ tịch khác nhau, mỗi một cuộc đời khác nhau, không ai giống ai. Do đó giá trị nhân thân được coi như cơ sở để phân biệt một cá nhân với phần còn lại. Những yếu tố như bố mẹ ruột, giới tính, ngày sinh, dân tộc, vợ/chồng hay ngày mất… tất cả đều gắn với cuộc đời mỗi con người

– Thứ hai, hộ tịch là những giá trị không chuyển đổi cho người khác. Nói cách khác, hộ tịch thuộc về riêng mỗi người, không có giá trị kế thừa, truyền lại. Chính vì vậy mà bất cứ sự thay đổi nào trong hộ tịch đều phải do cá nhân người đó thực hiện, trừ những trường hợp không đủ khả năng, làm giấy khai sinh, khai tử cho phép người thân thực hiện.

– Thứ ba, hộ tịch không có giá trị vật chất. Điều này có nghĩa là những sự kiện được ghi lại của cá nhân không lượng hóa được thành tiền. Vì thế mà nó không được coi là một loại hàng hóa, càng không thể đem ra trao đổi trên thị trường. Tuy nhiên, mặc dù không có giá trị vật chất nhưng những thông tin trong hộ tịch vẫn phải luôn được đảm bảo bảo mật tuyệt đối. 

3. Nguyên tắc đăng ký hộ tịch

Khi đăng ký hộ tịch, người đăng ký cũng như các cơ quan có thẩm quyền, có chức năng cần phải tuân thủ theo những nguyên tắc sau đây.

– Tôn trọng và bảo đảm quyền nhân thân của cá nhân.

– Mọi sự kiện hộ tịch của cá nhân phải được đăng ký đầy đủ, kịp thời, trung thực, khách quan và chính xác. Tất cả thông tin khi đăng ký đều sẽ được xác thực trước khi đưa vào hộ tịch. Những trường hợp không đủ điều kiện đăng ký hộ tịch theo quy định của pháp luật thì người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch từ chối bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Ảnh 3: Nguyên tắc đăng ký hộ tịch
Ảnh 3: Nguyên tắc đăng ký hộ tịch

– Đối với những việc hộ tịch mà Luật này không quy định thời hạn giải quyết thì được giải quyết ngay trong ngày; trường hợp nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết được ngay thì trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo.

– Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký tại một cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền theo quy định của Luật này.

– Cá nhân có thể được đăng ký hộ tịch tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống. Trường hợp cá nhân không đăng ký tại nơi thường trú thì Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã, Cơ quan đại diện nơi đã đăng ký hộ tịch cho cá nhân có trách nhiệm thông báo việc đăng ký hộ tịch đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cá nhân đó thường trú.

– Mọi sự kiện hộ tịch sau khi đăng ký vào Sổ hộ tịch phải được cập nhật kịp thời, đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Nhiệm vụ này thuộc về các cơ quan thực thi pháp luật, có nhiệm vụ đảm bảo tính cập nhật, phục vụ tối đa quyền lợi và lợi ích chính đáng của mỗi công dân khi đăng ký hộ tịch. 

– Nội dung khai sinh, kết hôn, ly hôn, khai tử, thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch, xác định lại giới tính, xác định lại dân tộc của cá nhân trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch là thông tin đầu vào của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

4. Nội dung đăng ký hộ tịch

– Xác nhận vào Sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch:

  • Khai sinh;
  • Kết hôn;
  • Giám hộ;
  • Nhận cha, mẹ, con;
  • Thay đổi, cải chính hộ tịch, xác định lại dân tộc, bổ sung thông tin hộ tịch;
  • Khai tử.

– Ghi vào Sổ hộ tịch việc thay đổi hộ tịch của cá nhân theo bản án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền:

  • Thay đổi quốc tịch;
  • Xác định cha, mẹ, con;
  • Xác định lại giới tính;
  • Nuôi con nuôi, chấm dứt việc nuôi con nuôi;
  • Ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận việc kết hôn;
  • Công nhận giám hộ;
  • Tuyên bố hoặc hủy tuyên bố một người mất tích, đã chết, bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.

– Ghi vào Sổ hộ tịch sự kiện khai sinh; kết hôn; ly hôn; hủy việc kết hôn; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; thay đổi hộ tịch; khai tử của công dân Việt Nam đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài.

– Xác nhận hoặc ghi vào Sổ hộ tịch các việc hộ tịch khác theo quy định của pháp luật.

Trên đây là câu trả lời cho câu hỏi hộ tịch là gì cũng như những nội dung cơ bản liên quan đến đăng ký hộ tịch. Hy vọng với những chia sẻ này, bạn đã có thể thu nạp cho mình những kiến thức bổ ích nhất.

Nếu như bạn vẫn còn những thắc mắc cần được giải đáp và khó khăn cần giúp đỡ, hãy liên hệ ngay với Tri Thức Cộng Đồng thông qua SĐT: 0946 88 33 50 hoặc Email: ttcd.group@gmail.com để được hỗ trợ sớm nhất.

Nguồn: Tri Thức Cộng Đồng

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
Hotline: 0946 88 33 50
Chat Zalo
Zalo: 0946.883.350
Chat với chúng tôi qua Zalo